Kuran PusulasıKur'an miras paylaşımını hükümler halinde verir: erkeklerin genelde kadınların iki katı aldığı, çocukların, eşlerin ve ebeveynlerin belli payları ve vasiyet sınırlamaları açıkça belirtilmiştir.
Bu ayetler mirasın temel prensiplerini verir; uygulamada farklı aile durumları için ilave hükümler ve detaylı hesaplamalar vardır; fıkıh kitapları bu ayrıntıları açıklar.
Kaynak ayetler
- Nisâ · 4:11Doğrudan
Çocuklar, ana-baba ve kardeşlerin mirastaki paylarını; erkekin payının kadının iki katı olduğunu açıklar.
يُوصِيكُمُ ٱللَّهُ فِىٓ أَوْلَـٰدِكُمْ ۖ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ ٱلْأُنثَيَيْنِ ۚ فَإِن كُنَّ نِسَآءً فَوْقَ ٱثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ ۖ وَإِن كَانَتْ وَٰحِدَةً فَلَهَا ٱلنِّصْفُ ۚ وَلِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَٰحِدٍ مِّنْهُمَا ٱلسُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِن كَانَ لَهُۥ وَلَدٌ ۚ فَإِن لَّمْ يَكُن لَّهُۥ وَلَدٌ وَوَرِثَهُۥٓ أَبَوَاهُ فَلِأُمِّهِ ٱلثُّلُثُ ۚ فَإِن كَانَ لَهُۥٓ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ ٱلسُّدُسُ ۚ مِنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِى بِهَآ أَوْ دَيْنٍ ۗ ءَابَآؤُكُمْ وَأَبْنَآؤُكُمْ لَا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا ۚ فَرِيضَةً مِّنَ ٱللَّهِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا﴿١١﴾
Yûsîkümü-llâhü fî evlâdiküm lizzekeri mislü hazzi-l'ünseyeyn. Fein künne nisâen fevka-sneteyni felehünne sülüsâ mâ terak. Vein kânet vâhideten felehe-nnisf. Veliebeveyhi likülli vâhidim minhüme-ssüdüsü mimmâ terake in kâne lehû veled. Feil lem yekül lehû veledüv veverisehû ebevâhü feliümmihi-ssülüs. Fein kâne lehû ihvetün feliümmihi-ssüdüsü mim ba'di vesiyyetiy yûsî bihâ ev deyn. Âbâüküm veebnâüküm. Lâ tedrûne eyyühüm akrabü leküm nef'â. Ferîdatem mine-llâh. İnne-llâhe kâne 'alîmen hakîmâ.
Allah çocuklarınız hakkında, erkeğe iki dişinin hissesi kadar tavsiye eder. Eğer kadınlar ikinin üstünde ise, bırakılanın üçte ikisi onlarındır; şayet bir ise yarısı onundur. Ana babadan her birine, ölenin çocuğu varsa yaptığı vasiyetten veya borcundan arta kalanın altıda biri, çocuğu yoksa, anası babası ona varis olur, anasına üçte bir düşer. Kardeşleri varsa, altıda biri annesinindir; babalarınız ve oğullarınızdan menfaatçe hangisinin size daha yakın olduğunu siz bilmezsiniz. Bunlar Allah tarafından tesbit edilmiştir. Doğrusu Allah bilendir, Hakim olandır.
Surede bağlamıyla oku → - Nisâ · 4:12Doğrudan
Eşlerin (karı veya koca) mirastaki paylarını ve kelale halinde paylaşmayı düzenler.
۞ وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ أَزْوَٰجُكُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّهُنَّ وَلَدٌ ۚ فَإِن كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ ٱلرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ ۚ مِنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِينَ بِهَآ أَوْ دَيْنٍ ۚ وَلَهُنَّ ٱلرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌ ۚ فَإِن كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ ٱلثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم ۚ مِّنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِهَآ أَوْ دَيْنٍ ۗ وَإِن كَانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلَـٰلَةً أَوِ ٱمْرَأَةٌ وَلَهُۥٓ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ وَٰحِدٍ مِّنْهُمَا ٱلسُّدُسُ ۚ فَإِن كَانُوٓا۟ أَكْثَرَ مِن ذَٰلِكَ فَهُمْ شُرَكَآءُ فِى ٱلثُّلُثِ ۚ مِنۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصَىٰ بِهَآ أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَآرٍّ ۚ وَصِيَّةً مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَلِيمٌ﴿١٢﴾
Veleküm nisfü mâ terake ezvâcüküm il lem yekül lehünne veled. Fein kâne lehünne veledün felekümü-rrubü'u mimmâ terakne mim ba'di vesiyyetiy yûsîne bihâ ev deyn. Velehünne-rrubü'u mimmâ teraktüm il lem yekül leküm veled. Fein kâne leküm veledün felehünne-ssümünü mimmâ teraktüm mim ba'di vesiyyetin tûsûne bihâ ev deyn. Vein kâne racülüy yûrasü kelâleten evi-mraetüv velehû ehun ev uhtün felikülli vâhidim minhüme-ssüdüs. Fein kânû eksera min zâlike fehüm şürakâü fi-ssülüsi mim ba'di vesiyyetiy yûsâ bihâ ev deynin gayra müdârr. Vesiyyetem mine-llâh. Vellâhü 'alîmün halîm.
Kadınlarınızın çocukları yoksa bıraktıklarının yarısı sizindir, çocukları varsa, bıraktıklarının ettikleri vasiyetten veya borçtan arta kalanın dörtte biri sizindir. Sizin çocuğunuz yoksa ettiğiniz vasiyet veya borç çıktıktan sonra bıraktıklarınızın dörtte biri karılarınızındır; çocuğunuz varsa, bıraktıklarınızın sekizde biri onlarındır. Eğer bir erkek veya kadına kelale yollu (çocuğu ve babası olmadığı halde) varis olunuyor ve bunların ana-bir erkek veya bir kız kardeşi bulunuyorsa, her birine edilen vasiyetten veya borçtan arta kalanın altıda biri düşer; ikiden çoksalar, üçte birine, zarara uğratılmaksızın ortak olurlar. Bunlar Allah tarafından tavsiye edilmiştir. Allah bilendir. Halim'dir.
Surede bağlamıyla oku → - Nisâ · 4:7Doğrudan
Erkeklere ve kadınlara mirastan belirli payların verildiğini genel olarak bildirir.
لِّلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِّمَّا تَرَكَ ٱلْوَٰلِدَانِ وَٱلْأَقْرَبُونَ وَلِلنِّسَآءِ نَصِيبٌ مِّمَّا تَرَكَ ٱلْوَٰلِدَانِ وَٱلْأَقْرَبُونَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ ۚ نَصِيبًا مَّفْرُوضًا﴿٧﴾
Lirricâli nesîbüm mimmâ terake-lvâlidâni vel'akrabûn. Velinnisâi nesîbüm mimmâ terake-lvâlidâni vel'akrabûne mimmâ kalle minhü ev kesür. Nesîbem mefrûdâ.
Ana babanın ve yakınların bıraktıklarından, erkeklere hisse vardır. Ana babanın ve yakınların bıraktıklarından kadınlara da hisse vardır. Bunlar, az veya çok, belirli bir hissedir.
Surede bağlamıyla oku → - Nisâ · 4:176Doğrudan
İkinci dereceden mirasçılar (kardeşler vb.) hakkında örnek pay dağılımlarını verir.
يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ ٱللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِى ٱلْكَلَـٰلَةِ ۚ إِنِ ٱمْرُؤٌا۟ هَلَكَ لَيْسَ لَهُۥ وَلَدٌ وَلَهُۥٓ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ ۚ وَهُوَ يَرِثُهَآ إِن لَّمْ يَكُن لَّهَا وَلَدٌ ۚ فَإِن كَانَتَا ٱثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا ٱلثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ ۚ وَإِن كَانُوٓا۟ إِخْوَةً رِّجَالًا وَنِسَآءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ ٱلْأُنثَيَيْنِ ۗ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمْ أَن تَضِلُّوا۟ ۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌۢ﴿١٧٦﴾
Yesteftûnek. Kuli-llâhü yüftîküm fi-lkelâleh. İni-mruün heleke leyse lehû veledüv velehû uhtün felehâ nisfü mâ terak. Vehüve yerisühâ il lem yekül lehâ veledün. Fein kânete-sneteyni felehüme-ssülüsâni mimmâ terak. Vein kânû ihveter ricâlev venisâen felizzekeri mislü hazzi-l'ünseyeyn. Yübeyyinü-llâhü leküm en tedillû. Vellâhü bikülli şey'in 'alîm.
Senden fetva isterler, de ki: "Allah size ikinci dereceden mirasçılar hakkında fetva veriyor: "Şayet çocuğu olmayıp bir kızkardeşi bulunan kimse ölürse, bıraktığının yarısı kızkardeşe kalır. Fakat kızkardeşinin çocuğu yoksa kendisi, ona tamamen varis olur. Eğer iki kızkardeş kalmışsa, bıraktığının üçte ikisi onlaradır. Eğer mirasçılar erkek ve kadın kardeşlerse, erkeğe, iki dişinin hissesi kadar vardır. Doğru yoldan saparsınız diye Allah size açıklıyor." Allah her şeyi bilir.
Surede bağlamıyla oku → - Bakara · 2:180İlgili
Vasiyet (testament) yapılmasını, miras bırakana düşen vasiyet sorumluluğunu bildirir.
كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلْمَوْتُ إِن تَرَكَ خَيْرًا ٱلْوَصِيَّةُ لِلْوَٰلِدَيْنِ وَٱلْأَقْرَبِينَ بِٱلْمَعْرُوفِ ۖ حَقًّا عَلَى ٱلْمُتَّقِينَ﴿١٨٠﴾
Kütibe 'aleyküm izâ hadara ehadekümü-lmevtü in terake hayran. Elvesiyyetü lilvâlideyni vel'akrabîne bilma'rûf. Hakkan 'ale-lmüttekîn.
Birinize ölüm geldiği zaman, eğer mal bırakıyorsa, ana babaya, yakınlara, uygun bir tarzda vasiyet etmesi Allah'a karşı gelmekten sakınanlara bir borç olarak size farz kılındı.
Surede bağlamıyla oku →