Kur'an temizlik konusunu hem fiziksel temizlik (abdest, gusül, teyemmüm) hem de ruhanî/ahlakî temizlik (arınma, temiz rızık, günahlardan arınma) şeklinde ele alır.
Bazı ayrıntılar (ör. abdestin bölümleri, gusülün şartları) detaylı fiqh (hukuk) kaynaklarında açıklanır; Kur'an temel ilkeleri verir.
Kaynak ayetler
- Mâide · 5:6Doğrudan
Namaz için yüz, kollar, baş ve ayakların yıkanması; cünüp için gusletme; su yoksa teyemmüm emri.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ فَٱغْسِلُوا۟ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى ٱلْمَرَافِقِ وَٱمْسَحُوا۟ بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى ٱلْكَعْبَيْنِ ۚ وَإِن كُنتُمْ جُنُبًا فَٱطَّهَّرُوا۟ ۚ وَإِن كُنتُم مَّرْضَىٰٓ أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ أَوْ جَآءَ أَحَدٌ مِّنكُم مِّنَ ٱلْغَآئِطِ أَوْ لَـٰمَسْتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَلَمْ تَجِدُوا۟ مَآءً فَتَيَمَّمُوا۟ صَعِيدًا طَيِّبًا فَٱمْسَحُوا۟ بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُم مِّنْهُ ۚ مَا يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُم مِّنْ حَرَجٍ وَلَـٰكِن يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهُۥ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ﴿٦﴾
Yâ eyyühe-llezîne âmenû izâ kumtüm ile-ssalâti fagsilû vucûheküm veeydiyeküm ile-lmerâfiki vemsehû biruûsiküm veercüleküm ile-lka'beyn. Vein küntüm cünüben fettahherû. Vein küntüm merdâ ev 'alâ seferin ev câe ehadüm minküm mine-lgâiti ev lemestümü-nnisâe felem tecidû mâen feteyemmemû sa'îden tayyiben femsehû bivucûhiküm veeydîküm minh. Mâ yürîdü-llâhü liyec'ale 'aleyküm min haraciv velâkiy yürîdü liyütahhiraküm veliyütimme ni'metehû 'aleyküm le'alleküm teşkürûn.
Ey İnananlar! Namaza kalktığınızda yüzlerinizi, dirseklere kadar ellerinizi, -başlarınızı meshedip- topuk kemiklerine kadar ayaklarınızı yıkayın. Eğer cünüpseniz yıkanıp temizlenin; şayet hasta veya yolculukta iseniz veya ayak yolundan gelmişseniz yahut kadınlara yaklaşmışsanız ve su bulamamışsanız temiz bir toprağa teyemmüm edin, yüzlerinizi, ellerinizi onunla meshedin. Allah sizi zorlamak istemez, Allah sizi arıtıp üzerinize olan nimetini tamamlamak ister ki şükredesiniz.
Surede bağlamıyla oku → - Nisâ · 4:43Doğrudan
Sarhoş veya cünüpken namaza yaklaşmama, su yoksa teyemmüm hükmü.
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَقْرَبُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنتُمْ سُكَـٰرَىٰ حَتَّىٰ تَعْلَمُوا۟ مَا تَقُولُونَ وَلَا جُنُبًا إِلَّا عَابِرِى سَبِيلٍ حَتَّىٰ تَغْتَسِلُوا۟ ۚ وَإِن كُنتُم مَّرْضَىٰٓ أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ أَوْ جَآءَ أَحَدٌ مِّنكُم مِّنَ ٱلْغَآئِطِ أَوْ لَـٰمَسْتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَلَمْ تَجِدُوا۟ مَآءً فَتَيَمَّمُوا۟ صَعِيدًا طَيِّبًا فَٱمْسَحُوا۟ بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَفُوًّا غَفُورًا﴿٤٣﴾
Yâ eyyühe-llezîne âmenû lâ takrabu-ssalâte veentüm sükârâ hattâ ta'lemû mâ tekûlûne velâ cünüben illâ 'âbirî sebîlin hattâ tagtesilû. Vein küntüm merdâ ev 'alâ seferin ev câe ehadüm minküm mine-lgâiti ev lemestümü-nnisâe felem tecidû mâen feteyemmemû sa'îden tayyiben femsehû bivucûhiküm veeydîküm. İnne-llâhe kâne 'afüvven gafûrâ.
Ey İnananlar! Sarhoşken, ne dediğinizi bilene kadar, cünübken, yolcu olan müstesna gusledene kadar namaza yaklaşmayın. Eğer hasta veya yolculukta iseniz yahut biriniz ayak yolundan gelmişseniz veya kadınlara yaklaşmışsanız ve bu durumlarda su bulamamışsanız tertemiz bir toprağa teyemmüm edin, yüzlerinize ve ellerinize sürün. Allah affeder ve bağışlar.
Surede bağlamıyla oku → - Bakara · 2:222İlgili
Kadınların aybaşı hâlinde temizlenene kadar onlara yaklaşılmaması ve temizlenmeyi Allah'ın sevmesi.
وَيَسْـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلْمَحِيضِ ۖ قُلْ هُوَ أَذًى فَٱعْتَزِلُوا۟ ٱلنِّسَآءَ فِى ٱلْمَحِيضِ ۖ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىٰ يَطْهُرْنَ ۖ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ ٱللَّهُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلتَّوَّٰبِينَ وَيُحِبُّ ٱلْمُتَطَهِّرِينَ﴿٢٢٢﴾
Veyes'elûneke 'ani-lmehîd. Kul hüve ezen fa'tezilü-nnisâe fi-lmehîdi velâ takrabûhünne hattâ yathürn. Feizâ tetahherne fe'tûhünne min haysü emerakümü-llâh. İnne-llâhe yühibbü-ttevvâbîne veyühibbü-lmütetahhirîn.
Sana, kadınların aybaşı hali hakkında da sorarlar, de ki: "O bir ezadır (rahatsızlıktır)". Aybaşı halinde iken kadınlardan el çekin, temizlenmelerine kadar onlara yaklaşmayın. Temizlendikleri zaman, Allah'ın size buyurduğu yoldan yaklaşın. Allah şüphesiz daima tevbe edenleri sever, temizlenenleri de sever.
Surede bağlamıyla oku → - Müddessir · 74:4İlgili
Giydiklerini temiz tut emri (temizlik ve itidal vurgusu).
وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ﴿٤﴾
Vesiyâbeke fetahhir.
Giydiklerini temiz tut.
Surede bağlamıyla oku → - Mü'minûn · 23:51İlgili
Temiz şeylerden yiyin; temiz ve yararlı iş yapın emri (ruhani/ahlakî temizlikle bağlantılı).
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرُّسُلُ كُلُوا۟ مِنَ ٱلطَّيِّبَـٰتِ وَٱعْمَلُوا۟ صَـٰلِحًا ۖ إِنِّى بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ﴿٥١﴾
Yâ eyyühe-rrusülü külû mine-ttayyibâti va'melû sâlihâ. İnnî bimâ ta'melûne 'alîm.
Ey Peygamberler! Temiz şeylerden yiyin, yararlı iş işleyin; doğrusu Ben, yaptığınızı bilirim.
Surede bağlamıyla oku →
Diğer ilgili ayetler(4)
Konuyla ilgili olup yukarıdaki cevapta kullanılmayan ayetler.
- Bakara · 2:125
Kâbe ziyaretçilerinin ve ibadet edenlerin evi temiz tutma ahdi.
Kabeyi, insanlar için toplanma ve güven yeri kılmıştık. İbrahim'in makamını namaz yeri edinin, dedik. Evimi ziyaret edenler, kendini ibadete verenler, rüku ve secde edenler için temiz tutun diye İbrahim ve İsmail'e ahd verdik.
- Hac · 22:29
Hac sırasında kirlerin giderilip temizlenme ifadesi.
Sonra kirlerini giderip temizlensinler. Adaklarını yerine getirsinler. Kabe'yi tavaf etsinler.
- Tevbe · 9:108
Arınmak isteyenlerin mescidi ifadesi; ibadet yerlerinde arınma dikkati.
O mescide hiç girme! İlk gününden beri Allah'a karşı gelmekten sakınmak için kurulan mescidde bulunman daha uygundur. Orada, arınmak isteyen insanlar vardır. Allah, arınmak isteyenleri sever.
- Bakara · 2:267
Temiz kazanç ve temiz vermekten söz ederek rızıkta temizlik ilkesi.
Ey İnananlar! Kazandıklarınızın temizlerinden ve size yerden çıkardıklarımızdan sarfedin; iğrenmeden alamıyacağınız pis şeyleri vermeye kalkmayın. Allah'ın müstağni ve övülmeye layık olduğunu bilin.