Kur'an zenginlik kavramını hem bir imtihan ve dünya süsü olarak hem de Allah'ın lütfu ve sorumluluk kaynağı olarak ele alır; malı doğru kullananları över, cimrilik ve dünyaya aşırı bağlanmayı uyarır, sadaka/zekat ve infakla malın temizlendiğini bildirir.
Bazı ayetler malı hem ilahi bir nimet hem de imtihan olarak ele alır; hüküm ve uygulama ayrıntıları (ör. zekat miktarı) burada verilmez.
Kaynak ayetler
- Hadîd · 57:20Doğrudan
Dünya hayatını mal ve çocuk bakımından geçici süs olarak tanımlar.
ٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌۢ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِى ٱلْأَمْوَٰلِ وَٱلْأَوْلَـٰدِ ۖ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ ٱلْكُفَّارَ نَبَاتُهُۥ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَىٰهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطَـٰمًا ۖ وَفِى ٱلْـَٔاخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَمَغْفِرَةٌ مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضْوَٰنٌ ۚ وَمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَآ إِلَّا مَتَـٰعُ ٱلْغُرُورِ﴿٢٠﴾
İ'lemû enneme-lhayâtü-ddünyâ le'ibüv velehvüv vezînetüv vetefâhurum beyneküm vetekâsürun fi-l'emvâli vel'evlâd. Kemeseli gaysin a'cebe-lküffâra nebâtühû sümme yehîcü feterâhü musferran sümme yekûnü hutâmâ. Vefi-l'âhirati 'azâbün şedîdüv vemagfiratüm mine-llâhi veridvân. Veme-lhayâtü-ddünyâ illâ metâ'u-lgurûr.
Bilin ki, dünya hayatı oyun, oyalanma, süslenme, aranızda övünme ve daha çok mal ve çocuk sahibi olmaktan ibarettir. Bu, yağmurun bitirdiği, ekicilerin de hoşuna giden bir bitkiye benzer; sonra kurur, sapsarı olduğu görülür, sonra çerçöp olur. Ahirette çetin azap da vardır. Allah'ın hoşnudluğu ve bağışlaması da vardır; dünya hayatı ise sadece aldatıcı bir geçinmedir.
Surede bağlamıyla oku → - Kehf · 18:46Doğrudan
Mal ve oğulları dünya hayatının süsü; baki olan yararlı amellerin daha hayırlı olduğunu söyler.
ٱلْمَالُ وَٱلْبَنُونَ زِينَةُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَٱلْبَـٰقِيَـٰتُ ٱلصَّـٰلِحَـٰتُ خَيْرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا﴿٤٦﴾
Elmâlü velbenûne zînetü-lhayâti-ddünyâ. Velbâkiyâtu-ssâlihâtü hayrun 'inde rabbike sevâbev vehayrun emelâ.
Mal ve oğullar, dünya hayatının süsüdür. Ama baki kalacak yararlı işler, sevab olarak da, emel olarak da, Rabbinin katında daha hayırlıdır.
Surede bağlamıyla oku → - Hadîd · 57:18Doğrudan
Sadaka verenlere kat kat karşılık verileceğini bildirir (malın infakı önemlidir).
إِنَّ ٱلْمُصَّدِّقِينَ وَٱلْمُصَّدِّقَـٰتِ وَأَقْرَضُوا۟ ٱللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَـٰعَفُ لَهُمْ وَلَهُمْ أَجْرٌ كَرِيمٌ﴿١٨﴾
İnne-lmüssaddikîne velmüssaddikâti veakradu-llâhe kardan haseney yüdâ'afü lehüm velehüm ecrun kerîm.
Doğrusu, sadaka veren erkek ve kadınlara, Allah'a güzel bir takdimde bulunanlara kat kat karşılık verilir; onlara cömertçe verilecek bir ecir vardır.
Surede bağlamıyla oku → - Nûr · 24:33İlgili
Evlenemeyenlere Allah'ın lütfuyla zenginleşinceye kadar iffet tavsiye edilir; malın ahlaki yönüne işaret eder.
وَلْيَسْتَعْفِفِ ٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّىٰ يُغْنِيَهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضْلِهِۦ ۗ وَٱلَّذِينَ يَبْتَغُونَ ٱلْكِتَـٰبَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُكُمْ فَكَاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْرًا ۖ وَءَاتُوهُم مِّن مَّالِ ٱللَّهِ ٱلَّذِىٓ ءَاتَىٰكُمْ ۚ وَلَا تُكْرِهُوا۟ فَتَيَـٰتِكُمْ عَلَى ٱلْبِغَآءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِّتَبْتَغُوا۟ عَرَضَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۚ وَمَن يُكْرِههُّنَّ فَإِنَّ ٱللَّهَ مِنۢ بَعْدِ إِكْرَٰهِهِنَّ غَفُورٌ رَّحِيمٌ﴿٣٣﴾
Velyesta'fifi-llezîne lâ yecidûne nikâhan hattâ yugniyehümü-llâhü min fadlih. Vellezîne yebtegûne-lkitâbe mimmâ meleket eymânüküm fekâtibûhüm in 'alimtüm fîhim hayrâ. Veâtûhüm mim mâli-llâhi-llezî âtâküm. Velâ tükrihû feteyâtiküm 'ale-lbigâi in eradne tehassunel litebtegû 'arada-lhayâti-ddünyâ. Vemey yükrihhünne feinne-llâhe mim ba'di ikrâhihinne gafûrur rahîm.
Evlenemeyenler, Allah kendilerini lütfü ile zenginleştirene kadar iffetli davransınlar. Kölelerinizden hür olmak için bedel vermek isteyenlerin, onlarda bir iyilik görürseniz, bedel vermelerini kabul edin. Onlara Allah'ın size verdiği maldan verin. Dünya hayatının geçici menfaatini elde etmek için, iffetli olmak isteyen cariyelerinizi fuhşa zorlamayın. Kim onları buna zorlarsa bilsin ki Allah hiç şüphesiz onu değil zorlanan kadınları bağışlar ve merhamet eder.
Surede bağlamıyla oku → - Muhammed · 47:38İlgili
Allah'ın zengin, insanların muhtaç olabileceğini; cimriliğin zararını hatırlatır.
هَـٰٓأَنتُمْ هَـٰٓؤُلَآءِ تُدْعَوْنَ لِتُنفِقُوا۟ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَمِنكُم مَّن يَبْخَلُ ۖ وَمَن يَبْخَلْ فَإِنَّمَا يَبْخَلُ عَن نَّفْسِهِۦ ۚ وَٱللَّهُ ٱلْغَنِىُّ وَأَنتُمُ ٱلْفُقَرَآءُ ۚ وَإِن تَتَوَلَّوْا۟ يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُونُوٓا۟ أَمْثَـٰلَكُم﴿٣٨﴾
Hâentüm hâülâi tüd'avne litünfikû fî sebîli-llâh. Feminküm mey yebhal. Vemey yebhal feinnemâ yebhalü 'an nefsih. Vellâhü-lganiyyü veentümü-lfükarâ'. Vein tetevellev yestebdil kavmen gayraküm sümme lâ yekûnû emsâleküm.
İşte sizler, Allah yolunda sarfetmeye çağırılan kimselersiniz. Kiminiz cimrilik yapıyor ama, cimrilik yapan bilsin ki, ancak kendine karşı cimrilik etmiş olur. Allah zengindir, siz ise fakirsiniz. Eğer O'ndan yüz çevirirseniz sizi ortadan kaldırır, sizin gibi olmayacak bir milleti yerinize getirir.
Surede bağlamıyla oku →
Diğer ilgili ayetler(5)
Konuyla ilgili olup yukarıdaki cevapta kullanılmayan ayetler.
- Rûm · 30:39
Zekat/sadaka ile yapılan harcamanın Allah katında artacağı, faizle artışın farklı olduğu vurgulanır.
İnsanların malları içinde artsın diye verdiğiniz her hangi bir faiz Allah katında artmaz; fakat, Allah'ın rızasını dileyerek verdiğiniz herhangi bir sadaka (zekat) böyle değildir. İşte onlar sevablarını kat kat artıranlardır.
- Tevbe · 9:69
Dünya imtihanında malları çok olanların önceki ümmetlerle benzer akibete uğrayabileceği uyarısı vardır.
Ey ikiyüzlüler! Siz, sizden önce daha kuvvetli, malları ve çocukları daha çok olup, hisselerince bunlardan faydalanan kimseler gibisiniz. Sizden öncekiler, hisselerince faydalandıkları gibi siz de hissenizce faydalandınız ve onların batıla daldıklarıgibi siz de daldınız. İşte bunlar dünyada ve ahirette işleri boşa çıkanlardır, işte bunlar mahvolanlardır.
- Furkân · 25:67
Harcamada israf ve cimrilik arasında orta yol tutulması gerektiğini söyler.
Onlar, sarfettikleri zaman ne israf ederler ne de cimrilik, ikisi arasında orta bir yol tutarlar.
- Bakara · 2:262
Mallarını Allah yolunda verenlerin karşılığının Rabb katında olduğu anlatılır.
Mallarını Allah yolunda sarfedip sonra sarfettikleri şeyin ardından başa kakmayan ve eza etmeyenlerin ecirleri Rablerinin katındadır. Onlara korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir.
- Zümer · 39:26
Dünya nimetlerine kapılanlara dünyada rezillik tattırıldığı, ahirette ise daha büyük azap olduğu bildirilir.
Allah onlara, dünya hayatında rezilliği tattırdı; ahiret azabı daha büyüktür. Keşke bilseler!